“AI-regelgeving? Dat is iets voor de grote techbedrijven, niet voor mijn zaak.” Dat hoor je vaak. En het is precies de aanname die je later geld en tijd kan kosten.
In de Verenigde Staten wil een nieuwe volksvertegenwoordiger met een achtergrond in AI-veiligheid de regels voor geavanceerde AI snel aanscherpen. De reden? Bezorgdheid dat AI-systemen zichzelf steeds sneller verbeteren, en dat dat moeilijk te controleren valt. Volgens MIT Technology Review erkent die politicus zelf dat strenge regels nog niet zeker zijn. Maar het signaal is duidelijk: regulering staat wereldwijd hoger op de agenda. En die beweging stopt niet aan de landsgrens. Voor Belgische bedrijven is dat nu al relevant, want via de EU AI Act vertaalt diezelfde strengere lijn zich concreet in verplichtingen die ook jouw zaak raken.
Waarom AI-regelgeving plots sneller gaat
De politieke wind draait, en niet alleen in Amerika. Wat in de VS speelt, is onderdeel van een bredere trend die ook in Europa al vaste vorm kreeg. De EU AI Act, de Europese wet die regels zet op het gebruik van AI, trad in augustus 2024 in werking. Vervolgens wordt die stap voor stap van toepassing. Dat betekent dat bepaalde verplichtingen niet ineens gelden, maar gefaseerd ingevoerd worden.
Volgens de beschikbare informatie van de Europese Commissie komen de eerste transparantieplichten vanaf augustus 2026 in beeld. Daarna volgen strengere regels voor risicovolle toepassingen. Technologie rent dus vooruit, en de wetgeving loopt er met vertraging achteraan.
Wat betekent dat voor jou? Dat je niet moet wachten tot alles vastligt. De richting is al duidelijk, de details worden ingevuld. Wie nu AI inzet alsof er nooit regels komen, bouwt op los zand. Wie vooruitdenkt, kiest vandaag al leveranciers en werkwijzen die een strengere controle aankunnen.
Wat betekent dit voor kmo’s die AI gebruiken?
Je hoeft zelf geen AI te bouwen om onder de regels te vallen. Dat is het punt dat veel zaakvoerders missen. Gebruik je een AI-tool voor je klantendienst, je sollicitatieprocedure of je marketing, dan kan je als gebruiker toch verplichtingen hebben onder de EU AI Act. Volgens Agoria kunnen bedrijven verantwoordelijkheden dragen, ook als ze de AI niet zelf ontwikkelen.
Belangrijk: niet elk gebruik van een AI-tool is meteen hoog risico. Een AI die je helpt een e-mail op te stellen is iets anders dan een AI die kandidaten selecteert of beslissingen neemt over klanten. Hoe gevoeliger de toepassing, hoe meer er van je verwacht wordt op het vlak van transparantie en toezicht.
De praktische gevolgen zijn concreet. Zet je nu AI in zonder stil te staan bij aansprakelijkheid of transparantie, dan riskeer je later te moeten heronderhandelen met je leverancier. Of je processen onder tijdsdruk aan te passen wanneer de controle wel scherp wordt. Dat is precies het soort gedoe dat je als groeiende zaak wil vermijden. Daarom loont het om AI-compliance nu al mee te nemen in elke beslissing.
Vier aandachtspunten bij je AI-leverancier
De sterkste voorbereiding begint bij de vragen die je stelt vóór je tekent. Vergelijk het met een bestelwagen voor je zaak: je kijkt niet alleen naar de prijs, maar ook of hij door de keuring raakt, wie opdraait voor een defect en of je er over drie jaar nog mee vooruit kan. Precies dezelfde afweging maak je bij een AI-tool die straks dagelijks je offertes, sollicitaties of klantendossiers raakt.
Stel je leverancier daarom deze vier vragen:
- Voldoet jullie tool aan de EU AI Act, en kunnen jullie dat aantonen?
- Wie is aansprakelijk als de AI een fout maakt die mij schade berokkent?
- Waar en hoe worden onze gegevens verwerkt, en wie heeft er toegang toe?
- Wat gebeurt er als de regels strenger worden, passen jullie de tool dan aan?
Krijg je op deze vragen vage antwoorden, dan weet je genoeg. Een leverancier die vandaag al transparant is over compliance, is er een die je ook over twee jaar nog vertrouwt. Dat onderscheid maken is geen juridisch werk, het is gezond verstand. En het bespaart je later een stevige rekening aan aanpassingen.
Zet nu de eerste stap, niet pas bij de deadline
Je hoeft geen jurist in dienst te nemen. Begin met één concrete eerste prioriteit: maak deze week een lijst van alle AI-tools die vandaag in je zaak draaien. Markeer daarna meteen de tools voor gevoelige taken, zoals sollicitaties of klantbeslissingen, want daar zit je grootste risico. Stel je leveranciers vervolgens de juiste vragen vóór je nieuwe afspraken maakt. Zo bouw je rust op in plaats van later te moeten blussen. Wil je dat samen eens overlopen voor je eigen situatie, dan denken wij bij Clear IT graag mee, onafhankelijk en zonder dat je aan één merk vasthangt.
Veelgestelde vragen
Geldt de EU AI Act ook als mijn kmo klein is?
Ja, de regels hangen niet af van je bedrijfsgrootte maar van wat je met AI doet. Een kleine zaak die AI inzet voor gevoelige taken kan verplichtingen hebben, terwijl eenvoudig gebruik lichter weegt.
Val ik onder de regels als ik enkel een bestaande AI-tool gebruik?
Dat kan, ook als je de AI niet zelf bouwt. Als gebruiker draag je mogelijk verantwoordelijkheden rond transparantie en toezicht, afhankelijk van hoe en waarvoor je de tool inzet.
Moet ik nu al iets doen of kan ik wachten?
Wachten is het grootste risico. De richting van de regelgeving ligt vast, dus wie nu al zijn tools in kaart brengt en de juiste vragen stelt aan leveranciers, vermijdt later aanpassingen onder tijdsdruk.
Hoeveel gaat compliance mij kosten?
Betrouwbare cijfers voor Belgische kmo’s zijn er niet, en de inspanning hangt sterk af van het aantal tools en hoe gevoelig je toepassingen zijn. De grootste kost is doorgaans de tijd om alles netjes in kaart te brengen, niet een vast bedrag.