“Onze AI-kosten zijn klein en voorspelbaar, daar kan weinig mislopen.” Dat klopt, tot iemand anders op jouw rekening begint te werken. Want er is een nieuw soort diefstal in opmars: criminelen stelen de toegang tot je AI-tools en gebruiken die rekenkracht voor eigen doeleinden. Jij merkt daar niets van, tot de factuur binnenkomt. Dat fenomeen heet LLMjacking, letterlijk het kapen van je toegang tot grote taalmodellen (de technologie achter tools zoals ChatGPT). Voor een financieel verantwoordelijke is dat geen technisch detail. Het is een kostenpost die van de ene op de andere dag kan ontsporen.
LLMjacking betekent concreet dat een crimineel jouw AI-toegang misbruikt om op jouw kosten rekenkracht te verbruiken. Meestal gebeurt dat via een gelekte API-sleutel, een soort digitaal wachtwoord waarmee software met een AI-dienst praat. Wie die sleutel in handen krijgt, kan dag en nacht AI-opdrachten laten draaien die jij afrekent.
Volgens Google Threat Intelligence Group neemt het misbruik van AI-accounts en cloudomgevingen duidelijk toe. Er is zelfs een markt ontstaan waar gestolen AI-toegang wordt doorverkocht, iets wat Sysdig als een volwaardig fenomeen documenteerde.
Het raakt juist kleine bedrijven omdat zij AI vaak snel in gebruik nemen zonder dat toegangsbeveiliging expliciet besproken wordt. De sleutel belandt in een project, een externe partij beheert de cloud, en niemand houdt de teller in de gaten. Dat betekent dat elke kmo die AI afneemt via een account of API-sleutel in principe een doelwit is, ongeacht de sector.
Dit vertaalt zich direct in een financieel risico: een onvoorspelbare factuur. De meeste AI-diensten rekenen af op verbruik. Jij betaalt per opdracht, per verwerkte tekst of per rekenuur. Zolang jouw team normaal werkt, blijft dat bedrag stabiel en begrootbaar.
Maar wie jouw sleutel kaapt, kent geen rem. Die laat de rekenkracht voluit draaien, soms de klok rond, voor eigen commerciële doeleinden. Het gevolg is een verbruik dat een veelvoud is van wat jij ooit zelf genereerde. Volgens ZDNet kan zo’n misbruik een AI-rekening in korte tijd fors doen oplopen.
Het vervelende is dat je het zelden op tijd ziet. Zonder budgetlimieten en waarschuwingen wordt het misbruik pas zichtbaar op de maandfactuur, als het kwaad al geschied is. Vergelijk het met een leasewagen waarvan iemand stiekem de sleutel kopieert en er elke nacht honderden kilometers mee rijdt. De tankbeurten staan op jouw naam, en je merkt het pas bij de afrekening. Daarom hoort dit op de agenda van wie het budget bewaakt, niet alleen bij de techniek.
Het goede nieuws: misbruik laat sporen na, en die kun je zelf opvolgen. Je hoeft geen technicus te zijn om de juiste alarmbellen in te stellen. Het komt neer op een paar signalen bewaken.
Let vooral op deze signalen:
De praktische implicatie is dat je deze opvolging niet aan het toeval mag overlaten. Stel bij je AI-dienst een budgetlimiet in en zet waarschuwingen aan die je verwittigen zodra het verbruik een grens overschrijdt. Zo wordt een afwijking binnen enkele uren zichtbaar in plaats van pas na dertig dagen. Dat verschil bepaalt of je spreekt over een kleine overschrijding of over een factuur die volledig ontspoort. Kostenbeheersing begint hier bij inzicht: wat je niet meet, kun je niet bijsturen.
Begin met één simpele vraag aan je IT-partner: wie beheert onze AI-sleutels, en zijn er budgetlimieten en waarschuwingen ingesteld? Vaak is het antwoord op die vraag al verhelderend. Spreek daarna duidelijk af wie verantwoordelijk is voor toegang, facturatie en het melden van incidenten. Dat bekijken we soms samen met klanten, net omdat AI-toegang zelden standaard in contracten geregeld is. Een vast overzicht van wie wat beheert, kost je weinig tijd en bespaart je een onaangename verrassing op de factuur.
Nee. Elk bedrijf dat AI-tools of API’s afneemt via een account of sleutel loopt risico, ongeacht de omvang. Kleine bedrijven zijn zelfs kwetsbaarder omdat toegangsbeveiliging bij hen vaak niet expliciet geregeld is.
Exacte bedragen hangen af van je dienst en verbruiksmodel, dus harde cijfers zijn moeilijk te geven. Het principe is wel duidelijk: zonder budgetlimiet kan het verbruik een veelvoud worden van wat je zelf genereert, met een factuur die daar mee ontspoort.
Let op plotse verbruikspieken, activiteit buiten de werkuren en toegang vanuit onbekende locaties. Door budget- en verbruikswaarschuwingen in te stellen, zie je een afwijking binnen enkele uren in plaats van pas op de maandfactuur.
Verwacht dat niet zomaar. Toegangsbeveiliging voor AI zit zelden standaard in contracten. Vraag expliciet naar budgetlimieten, waarschuwingen, het roteren van sleutels en wie verantwoordelijk is voor facturatie en incidentmelding.
